Bạn đang ở: Tin tức Quản lý đất đai

Việc thành lập Văn phòng Đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường - kỳ vọng và thách thức

Email In PDF.

lvb

1. Thực trạng về Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng (VPĐKQSD) đất hiện nay
Như chúng ta đã biết, hệ thống VPĐKQSD đất các cấp trên địa bàn tỉnh được thành lập từ năm 2005 theo Luật Đất đai năm 2003, bao gồm VPĐKQSD đất cấp tỉnh trực thuộc Sở TN&MT và VPĐKQSD đất cấp huyện trực thuộc các Phòng TN&MT. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức biên chế và cơ chế tài chính của VPĐKQSD đất thực hiện theo Thông tư liên tịch số 05/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC ngày 15/03/2010 của liên Bộ TN&MT, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính;
Hệ thống VPĐKQSD đất cấp tỉnh và VPĐKQSD đất của 18 huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh được thành lập đã khắc phục nhiều khó khăn về nhân lực, chuyên môn để thực hiện các nhiệm vụ về đăng ký đất đai, tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc đăng ký, cấp giấy chứng nhận (GCN), góp phần cải cách thủ tục hành chính (TTHC) trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, mô hình VPĐKQSD đất ở hai cấp đã bộc lộ những hạn chế, bất cập trong quản lý vận hành, đó là:
- Hoạt động của VPĐK các cấp chưa có sự quản lý điều hành tập trung, chưa đảm bảo việc thực hiện TTHC theo một quy trình thống nhất, chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp trong tổ chức thực hiện, trong thủ tục đăng ký cấp GCN nhiều địa phương còn tùy tiện yêu cầu thêm những loại giấy tờ ngoài những quy định của pháp luật; nhiều thủ tục thực hiện còn vượt yêu cần so với quy định nhưng không được chấn chỉnh kịp thời, dẫn đến tình trạng cùng một nội dung công việc nhưng kết quả giải quyết ở các địa phương có khác nhau;
- Việc tồn tại hệ thống VPĐKQSD đất hai cấp như hiện nay bắt buộc hồ sơ địa chính (trên giấy) phải được lập đủ ba bộ và lưu giữ ở ba cấp, đòi hỏi chi phí đầu tư lớn cho việc thiết lập quản lý và chỉnh lý thường xuyên. Hồ sơ được lưu giữ ở nhiều cấp nên việc quản lý hồ sơ phân tán, gây khó khăn cho việc cập nhật, chỉnh lý đồng bộ và cung cấp thông tin đất đai thống nhất theo yêu cầu quản lý và nhu cầu của người sử dụng đất;
- Việc theo dõi, kiểm tra đôn đốc cũng như hướng dẫn chuyên môn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đăng ký, cấp GCN, lập và chỉnh lý hồ sơ địa chính giữa VPĐK đất cấp tỉnh đối với VPĐK cấp huyện thường kém hiệu lực, vì VPĐK cấp huyện không thuộc quyền quản lý của VPĐK cấp tỉnh;
- Đội ngũ cán bộ trong hệ thống VPĐK hai cấp như hiện nay không thể điều động, và sử dụng linh hoạt giữa các địa bàn các huyện để hỗ trợ cho nhau hoàn thành nhiệm vụ, nên lực lượng chuyên môn có chỗ thừa, chỗ thiếu rất lãng phí nguồn nhân lực.
- Công tác đầu tư kinh phí, nhân lực cho việc cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính, xây dựng vận hành cơ sở dữ liệu phần lớn chưa được các cấp thực sự quan tâm, nên tình trạng số liệu thông tin trong hệ thống hồ sơ địa chính không được cập nhật, chỉnh lý biến động thường xuyên, nên thông tin trong hồ sơ không sát với thực tế, và không thống nhất giữa các tài liệu ở cấp như hiện nay. Đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng hồ hơ địa chính thiếu độ tin cậy, nhiều nơi chỉ còn là giá trị tham khảo.
2. Ý nghĩa, kỳ vọng của việc thành lập Văn phòng Đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ)
Thực hiện Luật Đất đai năm 2013, Điều 5 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, Thông báo số 347/TB-VPCP ngày 27/8/2014 của Văn phòng Chính phủ Kết luận của thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh cải cách TTHC trong lĩnh vực quản lý đất đai; Việc thành lập VPĐKĐĐ trực thuộc Sở TN&MT dựa trên cơ sở tổ chức lại VPĐKQSD đất Quảng Nam và các VPĐKQSD đất thuộc Phòng TN&MT các huyện, thị xã, thành phố với vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế hoạt động theo Thông tư liên tịch 15/2015/TTLT-BTNMT-BNV-BTC ngày 04/4/2015 của liên Bộ TN&MT, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính.
Việc thành lập VPĐKĐĐ với kỳ vọng sẽ khắc phục được những bất cập, hạn chế của mô hình cũ, đồng thời với mô hình mới sẽ thuận tiện trong chỉ đạo, kiểm tra, quản lý, điều hành tập trung, đảm bảo thực hiện TTHC theo chức năng, nhiệm vụ với quy trình thống nhất, đồng bộ thể hiện được tính chuyên nghiệp trong hệ thống đăng ký; lực lượng chuyên môn trong hệ thống VPĐKĐĐ có thể điều động, và sử dụng linh hoạt giữa các địa bàn các huyện để hỗ trợ cho nhau hoàn thành nhiệm vụ. Sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực, tài sản trang thiết bị, và phương tiện làm việc khác tránh (chỗ thừa, chỗ thiếu) lãng phí.
3. Những khó khăn, thách thức cần được các cấp quan tâm, chia sẻ
- Khi người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản thực hiện các quyền của người sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới GCN và việc cấp đổi, cấp lại GCN theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, thì việc ký GCN thuộc thẩm quyền Sở TN&MT, trong khi đó trên địa bàn tỉnh Quảng Nam rộng lớn, điều kiện đi lại còn khó khăn, việc vận chuyển hồ sơ cấp Giấy thường xuyên từ Chi nhánh ở các huyện, thị xã, thành phố về trụ sở chính của VPĐKĐĐ để kiểm tra, trình ký theo thời gian quy định là không hề đơn giản, cần phải có những giải pháp cụ thể về tổ chức thực hiện với việc áp dụng công nghệ phù hợp, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân thực hiện để rút ngắn thời gian mới mong TTHC về đăng ký cấp GCN được vận hành thông suốt, đảm bảo thời gian quy định.
- Việc kiện toàn VPĐKĐĐ một cấp tại các địa phương là một công việc khó khăn, phức tạp, có nhiều thách thức, đòi hỏi phải có sự chỉ đạo tập trung, cương quyết của UBND tỉnh, sự tham gia phối hợp, hỗ trợ tích cực thường xuyên của các ngành liên quan, UBND các huyện, thị xã, thành phố, thì tổ chức mới được thành lập, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả đúng pháp luật, góp phần cải cách TTHC trong lĩnh vực đất đai, và đáp ứng sự mong đợi của người sử dụng đất và cơ quan quản lý Nhà nước các cấp, mà trước mắt, để thực hiện được chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của VPĐKĐĐ (và các Chi nhánh) theo quy định tại Thông tư liên tịch 15/2015/TT-LT-BTNMT-BNV-BTC, cần phải có những lời giải cho những thách thức của các cấp, ngành quan tâm chia sẻ, đó là:
- Trước hết, VPĐKĐĐ sau khi được thành lập phải được cân đối từ ngân sách Nhà nước trên cơ sở cân đối nguồn thu. Nguồn ngân sách Nhà nước cấp phải được đảm bảo các khoản: Kinh phí chi thường xuyên, kinh phí đặt hàng, kinh phí đầu tư xây dựng cơ bản, đầu tư trang thiết bị, sửa chữa tài sản cố định,... trong đó kinh phí chi thường xuyên theo biên chế sự nghiệp được xác định cho số lượng lao động đối với các công việc không có nguồn thu như: Quản lý hành chính, quản lý hồ sơ địa chính; thực hiện các thủ tục về đăng ký và cung cấp thông tin đất đai cho các đối tượng miễn thu phí lệ phí theo quy định, chỉnh lý biến động, cập nhật, vận hành cơ sở dữ liệu theo tinh thần pháp luật đất đai mới. Đây là thách thức đầu tiên cần có lời giải để VPĐKĐĐ, một đơn vị sự nghiệp có thu đủ điều kiện hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ được giao;
- Thứ hai, hiện nay biên chế sự nghiệp theo hiện trạng dự kiến bàn giao để thành lập Chi nhánh của VPĐKĐĐ tại các địa phương không thống nhất, một số huyện miền núi chỉ 1 đến 2 người, thậm chí có nơi không bàn giao nhân lực và chỉ tiêu biên chế (như Tây Giang, Nam Trà My) để hình thành cơ cấu và tổ chức hoạt động của Chi nhánh (bố trí lãnh đạo và kế toán Chi nhánh). Đây cũng là bài toán khó, trước mắt cần có giải pháp tháo gỡ kịp thời của cơ quan chức năng để mọi hoạt động của các Chi nhánh Văn phòng ở những nơi này được diễn ra bình thường;
- Thứ ba, nhu cầu nhà làm việc, trang thiết bị, tài sản cố định là nhu cầu thiết yếu cho hoạt động của đơn vị sự nghiệp thực hiện TTHC về đất đai, đặc biệt là những trang bị thiết yếu không thể thiếu trong điều kiện ứng dụng CNTT trong hoạt động nghiệp vụ, như: máy quét, máy đo đạc cho hoạt động kiểm tra đo vẽ lập hồ sơ đăng ký, cấp GCN, quét (scan) dữ liệu hồ sơ gốc vào máy tính và trả lại bản chính giấy tờ cho người làm thủ tục khi trao GCN (Cơ quan nhận hồ sơ không giữ HS gốc mà đóng dấu dấu đã cấp GCN và trả lại cho dân) theo hướng dẫn của Bộ TN&MT kể từ ngày 01/01/2015;
- Thứ tư, vấn đề trụ sở làm việc của Văn phòng và các Chi nhánh, theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Thông tư liên tịch 15/2015/TT-LT-BTNMT-BNV-BTC có nêu: "VPĐKĐĐ...được Nhà nước bố trí Văn phòng, trang thiết bị làm việc'', tuy nhiên phần lớn các VPĐKQSD đất hiện nay không có trụ Sở riêng mà được UBND cấp huyện bố trí sử dụng chung trong khối nhà làm việc UBND cấp huyện hoặc khu làm việc của phòng TN&MT và cũng chỉ là tạm thời, do đó về lâu dài, việc xây dựng trụ sở cho các Chi nhánh để có nơi làm việc ổn định là nỗi lo của người trong cuộc;
- Thứ năm, là sự phối hợp thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của VPĐKĐĐ và các Chi nhánh với các cơ quan hữu quan có thẩm quyền ở địa phương và Sở TN&MT cũng như các ngành có liên quan phải được thực hiện nghiêm túc theo một Quy chế phối hợp thống nhất, chặt chẽ cũng là một trong những nội dung quan trọng trong cơ chế vận hành của công cuộc cải cách TTHC trên địa bàn tỉnh hiện nay.
* Là người trong cuộc, chúng tôi nhận thấy rằng, trong quá trình thành lập VPĐKĐĐ, rất cần có sự quan tâm, chia sẻ, hỗ trợ tích cực của các ngành liên quan cùng với sự phối hợp của UBND các huyện, thị xã, thành phố xem xét tham mưu cho UBND tỉnh kịp thời giải quyết những khó khăn đã được trình bày để VPĐKĐĐ sau khi được thành lập có đủ nguồn lực để hoạt động, đảm bảo TTHC về đăng ký cấp GCN, lập quản lý, cập nhật, vận hành cơ sở dữ liệu đất đai theo chức năng, nhiệm vụ được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định của Luật Đất đai 2013./.

Lưu Văn Ba


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: